Gönderen Konu: 8 ADIMDA HIZLI B?LANÇO ANAL?Z?  (Okunma sayısı 4026 defa)

MAC-D

  • Yönetici
  • Kahraman Üye
  • *****
  • İleti: 946
    • Profili Görüntüle
    • BORSA TiLKiSi
8 ADIMDA HIZLI B?LANÇO ANAL?Z?
« Yanıtla #1 : 10 Nisan 2011, 18:59:00 »
   Eskiden bilançolar?n yay?nland??? gün borsa kap?s?ndan al?nan tomarla ka??d?n yerine ?imdi, excel format?nda, standardize edilmi? veriler var. Tabii, bu bir yandan analistlerin i?ini kolayla?t?r?rken, öte yandan da bilginin çok ve herkese aç?k olmas? analizlerin katma de?erinin artmas? için çok daha sofistike yap?lmas?n? gerekli k?l?yor.
       Eskiden, dönen varl?klar ve duran varl?klar ?eklinde 2 kalem olarak yay?nlanan bilançolar (1989 ara dönem bilançolar?), ?imdi 82 kalem olarak yay?nlanmakta.
       
YATIRIMCI NASIL FAYDALANACAK?
       Peki analizin bu kadar sofistike olmas? gerekli hale gelirken, artan bilgiden bireysel yat?r?mc? nas?l faydalanabilir, ya da örne?in bilançolar yay?nland???nda nas?l bir de?erlendirme yapabilir.
       Yaz?da verece?im örnekler belki çok basit ve amatörce bulunabilir, ama benim as?l amaçlad???m herhangi bir analistin de?erlendirmesini alma imkan? olmayan yat?r?mc?lar?n kendi çap?nda bir ön de?erlendirme yapmas?d?r.
       
NELERE BAKACA?IZ?
       1. Yatay analiz: Net sat??lar art?? oran?. Ç?plak rakam çok fazla bir ?ey ifade etmeyebilir. O nedenle net sat??lardaki art?? oran?n? ortalama enflasyon ya da ortalama döviz kurundaki de?i?imlere göre ayarlamam?z gerekmektedir. Bunu nas?l yapaca??z.
       Örne?in bir firman?n net sat??lar?ndaki art?? yüzde 100 olsun. Formülümüz ?öyle :
       Reel art?? oran? (RAO) = (1 + Nominal art?? ) / (1 + ortalama enf) -1
       Örnek RAO = (1+1) / (1+%51.4)-1 = %32.1
       2000 ortalama TEFE % 51.4
       E?er dolar kuruna göre ayarlama yapacaksak (1999 ort. 416,838, 2000 ort. 623,996)
       Örnek RAO = (1+1) / (1+%49.7)-1 = %33.6
       2000 ortalama kur art??? % 49.7
       Reel art?? rakamlar?n? bulduktan sonra önemli olan firman?n performans?n?n di?er firmalarla ya da önceki y?llarla kar??la?t?r?rken ayn? reel rakamla kar??la?t?r?lmas?.
       2. Ayn? analizi faaliyet kar?, vergi öncesi kar ya da net kar rakamlar? için de yapabiliriz.
       Bunlar?n birbiriyle kar??la?t?rmas?nda ise ?öyle bir sonuç ç?kabilir :
       E?er kardaki reel art?? oran?, sat??taki art?? oran?ndan büyükse, maliyetlerde bir azal??, ya da gelir tablosundaki di?er faaliyet d??? giderlerde bir azalma (di?er f.d??? gelirlerde bir artma) söz konusu demektir. Ya da örne?in, net sat??lardaki art?? oran?, brüt kardaki art?? oran?ndan büyükse, brüt kar marj?nda bir azalma, ya da sat?lan mal?n maliyetinde bir art?? söz konusu demektir.
       
B?LANÇODA YATAY ANAL?Z
       3. Bilançoda yatay bir analiz yapmak gerekirse al?nacak olan enflasyon oran? ise y?ll?k enflasyon oran?d?r. Çünkü bilanço rakamlar? o an?n bir foto?raf? niteli?indeyken, gelir tablosu bir dönemin filmi niteli?indedir.
       Ayn? ?ekilde, bilançoyu dolara çevirirken kullanmam?z gereken döviz kuru da ortalama de?il, dönem sonu döviz kurudur. Bilançoda yatay analiz yap?lacak en önemli kalemler ise dönen varl?klar, maddi duran varl?klar, borçlar (özellikle finansal borçlar) ve özsermayedir.
       4. Dikey analiz : Özellikle gelir tablosu kalemlerinde yap?lacak yatay analizle birlikte ortaya ç?kan sonuçlar?n anla??lmas?na yard?mc? olan çok önemli bir analiz ?ekli. Gelir tablosu kalemlerinde net sat??lar kalemi sabit bölen olarak kabul edilerek, sat?lan mal?n maliyeti, brüt kar, faaliyet kar?, vergi öncesi kar ve net kar rakamlar?n?n bu rakama bölünmesiyle hesaplan?r.
       Örne?in, brüt kar?n net sat??lara bölünmesi sonucu hesaplanan rakama brüt kar marj? ad? verilir ve önceki y?l ve y?llarla kar??la?t?r?l?r. E?er bir anormallik varsa bunun sebebi mutlaka ara?t?r?lmal?d?r.
       Kar marj?ndaki bir azalma, ya birim sat?? fiyatlar?nda bir dü?ü?e, ya da maliyet kalemlerinden bir ya da birkaç?ndaki art??a i?aret etmektedir. Ayn? brüt kar marj? gibi, faaliyet kar marj?, vergi öncesi kar marj?, ve net kar marj? da önceki y?lla kar??la?t?r?larak firman?n karl?l???ndaki art??/azal??lar?n sebepleri hakk?nda önemli ipuçlar? elde edilebilir.
       
RASYO ANAL?Z?
       5. Dikey analiz - bilanço kalemleri: Ayn? y?l bilanço kalemlerinin birbirine bölünmesi ve öçnceki y?l ya da dönemlerle kar??la?t?r?lmas?. Rasyo analizi de denir. Örne?in cari oran, borç / özsermaye oran?, k?sa vadeli borç/uzun vadeli borç (toplam borç), finansal borç toplam borç oran? gibi.
       Hepsi farkl? sonuçlar verebilir, ama h?zl? bir analiz için kullanabilecek oranlardan en önemlilerinden biri cari orand?r. = dönen varl?klar / k?sa vadeli borçlar. ?irketin elindeki k?smen likit varl?klar?n, k?sa vadede ödenmesi gereken borçlar?n ne kadar?n? kar??lad???n? gösterir.
       Genel kabul görmü? oranlar 1.33’le 2 aras?nda de?i?ebilir, ama as?l önemli olan sektörel bazda kar??la?t?rma ya da firman?n y?llar içerisinde sahip oldu?u trend.
       6. Borçlar?n özsermayeye oran? -kald?raç oran?- dedi?imiz firman?n faaliyetlerinin ne kadarl?k k?sm?n? borçlanarak finanse etti?ini gösterir. Az borçlu firma iyidir, ho?tur finansal giderlerinden dolay? problem ya?amaz.
       Ama ?irkete yat?r?lan özsermayenin karl?l???na bakt???m?zda, borçlu firmalar daha avantajl? konumda olabilirler.
       Bu ne demektir? Pasifinde sadece 100 liral?k sermaye bulunan firma, 100 liral?k varl?kla faaliyetlerini sürdürür, onun üzerinden gelir sa?lar.
       
KALDIRAÇ ETK?S?
       Öte yandan 100 liral?k özsermayenin yan?nda 300 liral?k borçla 400 liral?k varl??? i?leten bir firma, e?er finansal borçlar?na ödedi?i maliyetten fazla varl?klar?ndan getiri elde ediyorsa aradaki fark kar?na olumlu yans?yacak demektir.
       Bunun sonucu da iki tane 100 liral?k özsermayeye sahip firmadan borçlu olan?, kald?raç etkisiyle daha fazla özsermaye karl?l???na sahip olacakt?r.
       7. Bunlar?n yan?s?ra özellikle yurtiçi - d??? sat?? oran? özellikle kurun gidi?at?yla birlikte de?erlendirildi?inde önem kazanmaktad?r. TL’nin de?erli oldu?u dönemlerde yurtiçi sat?? oran?n?n artmas?, kurun enflasyondan fazla artt??? dönemlerde de ihracat?n daha fazla orana sahip olmas? firma gelir tablosuna olumlu etki yapacakt?r.
       Ancak 2001’de oldu?u gibi ekonomide büyüme h?z?n?n dü?ük beklendi?i y?llarda ihracat oran? yüksek olan firmalar TL de?erli bile olsa ekonomik durgunluktan daha az etkileneceklerdir.
       8. Bunlar?n d???nda firmalar?n dipnotlar?nda aç?klanan amortisman ve benzeri nakit ç?k??? gerektirmeyen giderler de?erlendirmesi biraz komplike de olsa çok önemlidir. Birçok analist, bunlar? firman?n net kar?na eklemekte ve y?llar boyunca bunlar?n kar??la?t?rmas?n? yapmaktad?r.
       
NAK?T YARATMA YETENE??
       Örne?in yüksek tutarl? bir yat?r?m? tamamlam?? bir firma çok büyük miktarda amortisman ay?rd??? için zarar ediyor gözükebilir, halbuki nakit yaratma yetene?i artarak devam etmektedir.
       Bütün bu de?erlendirmelerin yan?s?ra daha yüzlerce rasyo ve yöntem kullan?lmaktad?r. Ancak yat?r?mc?lar, internetten yükleyecekleri bilanço ve gelir tablolar? üzerinde basit yöntemlerle bu rasyolar? hesaplatabilir ve k?sa sürede ?irketlerin son durumu ile ilgili fikir sahibi olabilirler.
       Ancak tabii ki en ak?ll?ca yol, bu i?i profesyonel olarak yapan ara?t?rma bölümlerinden destek almak, ve yat?r?m kararlar?n? verirken onlara dan??makt?r.
Yazdiklar?m?z?n hiçbirisi Yat?r?m tavsiyesi de?ildir....